- Sudoku is een 9×9-rooster — in totaal 81 cellen, verdeeld over negen 3×3-blokken
- Elke rij, kolom en 3×3-blok moet de cijfers 1–9 bevatten, elk precies één keer
- Geen rekenwerk nodig — de cijfers zijn slechts symbolen, net als labels
- Begin altijd met de rijen, kolommen of blokken die al de meeste ingevulde cijfers hebben
- Gebruik potloodnotities om je opties bij te houden wanneer meerdere cijfers in een cel passen
Wat is Sudoku?
Sudoku is een cijferplaatsingspuzzel. Het is jouw taak om een rooster te vullen met de cijfers 1 tot en met 9, volgens één simpele regel. Dat is eigenlijk alles — maar uitvinden waar elk cijfer moet komen, is waar het plezier begint.
Je hoeft niets op te tellen, af te trekken of te vermenigvuldigen. De cijfers 1–9 zijn slechts symbolen. Je zou in plaats daarvan sterren, letters of kleuren kunnen gebruiken en de puzzel zou precies hetzelfde werken. Het gaat om logica, niet om rekenen.
De drie groepen die je moet kennen
Elke cel in een Sudoku-rooster behoort tegelijkertijd tot drie groepen:
| Groep | Hoeveel in het rooster? | Hoe het eruitziet |
|---|---|---|
| Rij | 9 rijen in totaal | Een horizontale lijn van 9 cellen over het rooster |
| Kolom | 9 kolommen in totaal | Een verticale lijn van 9 cellen van boven naar beneden |
| Blok | 9 blokken in totaal | Een 3×3-blok cellen (negen hiervan betegelen het rooster) |
Elke cel maakt deel uit van precies één rij, één kolom en één blok. Daarom betekent het oplossen van Sudoku dat je elke keer dat je een cijfer plaatst drie verschillende groepen controleert.
De gouden regel van Sudoku
Geen cijfer mag twee keer voorkomen in dezelfde rij, kolom of 3×3-blok.
Deze ene regel is de motor achter elke puzzel. Als een 5 al in rij 3 staat, kun je geen andere 5 meer plaatsen in rij 3. Hetzelfde geldt voor de kolom en het blok.
In de praktijk betekent dat: wanneer je naar een lege cel kijkt, kun je elk cijfer dat al in de rij, kolom of het blok voorkomt elimineren. De overgebleven cijfers zijn je kandidaten. Soms is er nog maar één over — en dat is je antwoord.
Stap voor stap: je eerste zet
- Scan het rooster — zoek naar rijen, kolommen of blokken met al 7 of 8 ingevulde cijfers.
- Vind het ontbrekende cijfer — als een rij al 8 cijfers heeft en alleen de 6 ontbreekt, vul dan de 6 in.
- Ga naar de volgende makkelijkste plek — blijf scannen tot je geen duidelijke antwoorden meer kunt vinden.
- Schrijf potloodnotities — noteer voor cellen waar nog meerdere cijfers mogelijk zijn de kandidaten lichtjes in de hoek van de cel.
- Gebruik eliminatie — naarmate je meer cijfers invult, worden sommige potloodnotities onmogelijk en kunnen worden gewist.
Eerst makkelijke cellen vinden
Niet alle lege cellen zijn even moeilijk. Een cel in een blok dat al 8 ingevulde cijfers heeft, is bijna zeker — je hoeft alleen maar uit te vinden welk cijfer ontbreekt. Hier is hoe je je doelen rangschikt:
Val altijd eerst de makkelijkste cellen aan. Elk cijfer dat je plaatst, maakt andere cellen makkelijker, als een kettingreactie.
Als je vastloopt: gebruik potloodnotities
Als geen cel een duidelijk antwoord heeft, is het tijd om kandidaatnotities te schrijven — kleine cijfers in de hoeken van elke lege cel die laten zien welke cijfers daar nog mogelijk zijn.
Bijvoorbeeld, als de rij, kolom en het blok van een cel samen al de cijfers 1, 2, 4, 5, 6, 7, 8 en 9 bevatten — ontbreekt alleen 3. Die cel moet 3 zijn. Vul hem in.
Zodra je potloodnotities op hun plaats staan, zoek dan naar:
- Een cel met slechts één kandidaat — vul hem meteen in (dit wordt een naakt enkelvoud genoemd).
- Een cijfer dat maar in één cel kan binnen een rij, kolom of blok — daar hoort het thuis (dit wordt een verborgen enkelvoud genoemd).
Je eerste puzzel begint hier
Je weet nu alles wat een beginner nodig heeft: het rooster, de regel, de drie groepen en hoe je eerst makkelijke cellen vindt. Het enige dat nog overblijft, is een puzzel openen en het proberen.
Begin met de moeilijkheidsgraad Makkelijk. Makkelijke puzzels hebben altijd ten minste één cel waar maar één cijfer mogelijk is — dus je zult nooit helemaal vastzitten. Naarmate je cijfers invult, worden andere vanzelf duidelijk en komt het rooster langzaam tot leven.
Na één puzzel begrijp je Sudoku beter dan welke uitleg je ook kan leren.